लेखनाथ , २७ माघ । विहिवारदेखि कास्कीको लेखनाथमा १३ औं लेखनाथ महोत्सब सुरु भएको छ । यसअघि लेखनाथ १ भण्डारढिक स्थित मैदानमा हुदै आएको महोत्सब यो बर्ष तालचोकमा सारियो ।
 

लेखनाथको आवासनगरमा १३ बर्षअघि सुरु भएको यो महोत्सब १३ औं संस्करणमा आइपुग्दा दोस्रो पटक स्थान परिवर्तन गर्न बाध्य भयो । आवासनगरमा सुरुवाती तीन वटा संस्करण पूरा गरेपछि चौथो संस्करणदेखि १२ औं सम्म ९ बर्ष भण्डारढिकमा सञ्चालित महोत्सब तालचोकमा सार्न आयोजक बाध्य भएको हो । भण्डारढिक मैदानलाई रंगशालाको रुपमा विकास गरेपछि महोत्सब स्थल परिवर्तन गर्नुपरेको आयोजक लेखनाथ उद्योग बाणिज्य संघले जनाएको छ ।

 

तालचोक स्थित ब्यक्तिगत जमिनलाई प्रयोग गरी १३ औं संस्करणको महोत्सब सम्पन्न गर्न लागिएपनि आगामी महोत्सब कँहा गर्ने पत्तो छैन । यो बर्षका लागि १८ रोपनी प्लटिङ जग्गा र ब्यक्तिगत रुपमा रहेका धानखेतलाई प्रयोग गरी महोत्सब आयोजना गरिएको हो । आवासनगर स्थित खेतबाट सुरु भएको महोत्सब १३ औं बर्षमा पुनः खेतमै फर्कियो । लेखनाथ उद्योग बाणिज्य संघका अध्यक्ष लक्ष्मी प्रसाद त्रिपाठीले स्थानियको सहयोगले महोत्सबका लागि ब्यक्तिगत जग्गा निशुल्क प्राप्त गरेको बताए ।

 

lekhnath-mahotsav-360x250

स्थान अभावले महोत्सब स्थल परिवर्तन गर्न बाध्य भएको लेखनाथ महोत्सब मात्रै होइन अन्य मेला महोत्सबको हालत पनि उस्तै छ । पुस १३ देखि १७ गतेसम्म सञ्चालित सडक महोत्सबले १८ औं संस्करणमा स्थान परिवर्तन गर्न बाध्य भयो । महोत्सबको मुख्य सास्कृतिक कार्यक्रम हुने बसुन्धरा पार्कलाई पार्ककै रुपमा विकास गर्ने गरी सार्वजनिक कार्यक्रममा रोक लगाएपछि स्थान परिवर्तन गरी कोमागाने पार्कमा कार्यक्रम भयो । मुख्य कार्यक्रम स्थलको अभावले आ -आफ्नै होटल, रेष्टुरेन्टमा कार्यक्रम गरी सडक महोत्सब मनाउने मनस्थितिमा पुगेका आयोजकले अन्तिम समयमा सम्बन्धित निकायलाई मनाउन सफल भए र कोमागने पार्कलाई प्रयोग गर्न पाए । स्थानिय क्याम्पिङचौरबाट बसुन्धरा पार्क हुदै कोमागाने पार्कमा पुगेको महोत्सब आगामी बर्ष कँहा हुने हो निश्चित छैन ।

 

पश्चिमाञ्चल होटल संघले नेपाली नयाँ बर्षको अबसरमा आयोजना गर्दै आएको १४ औं फेवा नवबर्ष महोत्सब स्थल पनि एकिन छैन । लेकसाईड स्थित क्याम्पिङचौरमा तत्कालिन पोखरा होटल संघले सुरु गरेको महोत्सब १४ औं संस्करण सम्म आइपुगेको छ । क्याम्पिङचौरमा सात बर्ष सञ्चालन भएपछि बसुन्धरा पार्कमा सरेको यो महोत्सब अब कुन स्थानमा हुने हो पत्तो छैन । पहिले महोत्सब सञ्चालन गरिएको क्यापिङचौरको जग्गा विवादको कारण अदालतमा मुद्धा विचाराधिन छ भने बसुन्धरा पार्कमा पनि महोत्सब सञ्चालन गर्न नपाइने भएपछि अन्योलता बढेको हो । तरपनि यो बर्ष रेवान पोखराले सडक महोत्सब सञ्चालन गर्न प्राप्त गरेको कोमागाने पार्क होटल संघले पनि प्रयोग गर्न पाउने आशमा छ ।

 

पोखरा उद्योग बाणिज्य संघले आयोजना गर्ने राष्ट्रिय औद्योगिक ब्यापार मेला गैह्रपाटन, बसुन्धरा पार्क हुदै पछिल्लो समय नयाँबजार स्थित प्रदर्शनी केन्द्रमा सञ्चालन भैरहेको छ । युनाइटेड क्लबले आयोजना गर्ने पोखरा महोत्सब अमरसिंह माविको खेल मैदानलाई प्रयोग गरी सञ्चालन गरिदै आएको छ । स्थायी प्रदर्शनी केन्द्रको अभावले पोखरामा सञ्चालित मेला महोत्सबको स्थायित्वमाथि प्रश्न उठेको छ ।

 

मेला महोत्सबका लागि निश्चित स्थान छुट्याउन नसक्नु, सार्वजनिक जग्गाको ब्यवस्थापन नहुनु र खुल्ला निजी जमिनहरु प्नि घरले भरिदै जाँदा यसअघि हुदै आएको प्रकृतिमा मेला महोत्सब सञ्चालन गर्न नसकिने स्वयं आयोजकहरुले स्विकारेका छन् । आयोजकका अनुसार पहिले मेला महोत्सब सञ्चालन भैरहेको स्थानलाई छोडेर नयाँ स्थानमा ब्यवस्थापन गर्नुपर्दा लागत खर्च पनि बढ्छ ।

 

पोखरामा मात्रै होईन कुश्मामा माघ १३ देखि २२ गतेसम्म सञ्चालित पर्वत महोत्सबले पनि स्थान अभावको मार खेप्यो । आयोजक पर्वत उद्योग बाणिज्य संघले एक दर्जन भन्दा बढी स्थानियको जग्गा मेला अबधिभरका लागि दुई लाख भाडा तिरेर महोत्सब सञ्चालन गर्न बाध्य भयो ।

 

‘अब यहि अबस्था रहने हो भने मेला महोत्सबको स्थिायित्व पनि कायम रहन सक्दैन’, पोखरा उद्योग बाणिज्य संघका महासचिव दामु अधिकारीले भने ‘ निश्चित स्थान तोक्नुपर्छ, त्यसका लागि सरकारी निकायले सहयोग गर्नुपर्छ । ’ सरकारले स्थायी प्रदर्शनी स्थलको ब्यवस्था गर्नुपर्ने र मेला आयोजकले पनि महोत्सवलाई समयअनुसार रुपान्तरण गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ ।